Key Takeaways

• GPS Tracking ช่วยให้ทีม Logistics เห็นตำแหน่งและสถานะของรถขนส่ง ทำให้บริหาร Fleet และติดตาม Shipment ได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
• ข้อมูลตำแหน่งสามารถนำไปใช้วาง Route, ประเมิน ETA และจัดตารางรถให้เหมาะกับงานแต่ละเที่ยว
• เมื่อเชื่อม GPS เข้ากับระบบ Telematics สามารถวิเคราะห์ข้อมูลเพิ่มเติม เช่น ความเร็ว การจอดรถ ระยะทาง หรือพฤติกรรมการใช้รถตามความสามารถของอุปกรณ์
• Historical Data ช่วยให้ธุรกิจวิเคราะห์เส้นทาง ระยะเวลาขนส่ง และต้นทุน เพื่อปรับ Operation ในระยะยาว
• GPS ช่วยเพิ่ม Visibility แต่ไม่ได้รับประกันว่ารถจะไม่มี Delay เพราะ Transit Time ยังขึ้นอยู่กับการจราจร ด่าน Customs สภาพอากาศ และเหตุการณ์ระหว่างทาง

การขนส่งสินค้าไม่ได้จบเพียงแค่การนำสินค้าขึ้นรถแล้วรอให้ถึงปลายทาง เพราะระหว่าง Transportation ธุรกิจยังต้องรู้ว่า

• รถอยู่ที่ไหน
• Shipment ถึงขั้นตอนไหนแล้ว
• จะถึงปลายทางเมื่อไร
• Route เป็นไปตามแผนหรือไม่
• มี Delay เกิดขึ้นหรือไม่
• รถคันไหนพร้อมรับงานต่อ
• การเดินรถแต่ละเที่ยวมีประสิทธิภาพเพียงใด

GPS Tracking จึงกลายเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญของธุรกิจ Logistics และ Fleet Management เพราะช่วยเปลี่ยนการติดตามรถจากการโทรสอบถาม Driver มาเป็นการใช้ข้อมูลตำแหน่งและประวัติการเดินทางประกอบการตัดสินใจ

เมื่อใช้ร่วมกับระบบ Logistics ที่เหมาะสม ข้อมูลเหล่านี้สามารถนำไปต่อยอดได้ทั้งด้าน ต้นทุน การวางแผน Route, Customer Service, Safety และ Performance ของ Fleet

GPS Tracking คืออะไร?

GPS Tracking คือระบบที่ใช้ข้อมูลตำแหน่งจากระบบดาวเทียมนำทางร่วมกับอุปกรณ์ติดตามที่ติดตั้งบนรถหรือทรัพย์สิน เพื่อระบุตำแหน่งและส่งข้อมูลเข้าสู่ระบบสำหรับติดตาม

ในระบบ Vehicle Tracking ทั่วไปจะมีองค์ประกอบ เช่น

• อุปกรณ์ GPS / GNSS Tracker
• ระบบสื่อสารข้อมูล
• Server หรือ Cloud Platform
• Software / Application สำหรับดูข้อมูล
• แผนที่
• Dashboard

ผู้ใช้งานจึงสามารถตรวจดูข้อมูลผ่าน

• Computer
• Smartphone
• Tablet

ตามระบบของผู้ให้บริการ

GPS กับ GPS Tracking ต่างกันอย่างไร?

GPS เป็นระบบดาวเทียมที่ใช้ช่วยระบุตำแหน่ง

แต่คำว่า GPS Tracking ในงาน Logistics หมายถึงระบบที่นำตำแหน่งดังกล่าวมาส่งต่อและจัดเก็บใน Platform เพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถติดตาม Vehicle หรือ Asset ได้

ดังนั้นอุปกรณ์ Tracking ไม่ได้มีเพียงการ “รับสัญญาณดาวเทียม”

แต่ยังต้องมีระบบสำหรับส่งข้อมูลกลับไปยัง Platform ด้วย

ในหลายระบบจึงอาศัยเครือข่าย Mobile Data หรือเทคโนโลยีการสื่อสารอื่นเพื่อส่งข้อมูลตำแหน่ง

หากพื้นที่ไม่มีสัญญาณ Communication บางระบบอาจไม่สามารถแสดงตำแหน่งล่าสุดแบบ Real-time ได้จนกว่าอุปกรณ์จะกลับมาเชื่อมต่ออีกครั้ง

GPS Tracking ใช้ใน Logistics ทำอะไรบ้าง?

ระบบสามารถนำไปใช้กับ

• Truck
• Delivery Vehicle
• Van
• Trailer
• Fleet Vehicle
• รถรับ–ส่งสินค้า
• Transport Operation
• Asset บางประเภท

โดยมีเป้าหมายหลักคือสร้าง Transportation Visibility

หรือทำให้ทีม Operation มองเห็นสถานะของการเดินรถได้มากขึ้น

จากเดิมที่ต้องโทรถาม

“ตอนนี้รถถึงไหนแล้ว?”

สามารถเปลี่ยนเป็นการตรวจข้อมูลจากระบบก่อนประสานงานกับ Driver หรือ Customer

6 ประโยชน์ของ GPS Tracking ต่อธุรกิจ Logistics

1. ติดตามตำแหน่งรถและ Shipment ได้ง่ายขึ้น

ประโยชน์พื้นฐานที่สุดคือการดูตำแหน่งของรถขนส่ง

ข้อมูลสามารถช่วยให้ทีม Operation รู้ว่า

• รถออกจากต้นทางแล้วหรือยัง
• อยู่บริเวณใด
• เดินทางใกล้ถึง Destination หรือยัง
• จอดอยู่จุดใด
• เดินทางออกนอก Route หรือไม่
• รถคันไหนอยู่ใกล้ Pickup ใหม่มากที่สุด

โดยเฉพาะธุรกิจที่บริหารรถหลายคันพร้อมกัน หากไม่มี Fleet Visibility ทีมงานต้องโทรติดตาม Driver เป็นรายคัน ซึ่งใช้เวลาและทำให้ข้อมูลกระจัดกระจาย

GPS Tracking ช่วยรวมข้อมูลให้เห็นภาพของ Fleet จาก Dashboard เดียวได้มากขึ้น

Real-time หมายความว่าตำแหน่งจะตรงทุกวินาทีหรือไม่?

ไม่จำเป็น

คำว่า Real-time Tracking ในเชิงบริการมักหมายถึงระบบที่ส่งข้อมูลตำแหน่งเป็นระยะใกล้เคียงเวลาจริง

ความถี่และความแม่นยำขึ้นอยู่กับ

• อุปกรณ์
• System Configuration
• Satellite Reception
• Mobile Network
• Environment
• ตึกสูง
• อุโมงค์
• พื้นที่อับสัญญาณ

จึงไม่ควรนำตำแหน่งบนหน้าจอไปตีความว่าเป็นข้อมูล Exact แบบไม่มีความคลาดเคลื่อนในทุกสถานการณ์

2. ช่วยวาง Route และบริหารตารางขนส่ง

เมื่อรู้ตำแหน่งของรถแต่ละคัน ทีม Logistics สามารถนำข้อมูลไปใช้จัด Route และ Assignment ได้ดีขึ้น

ตัวอย่างเช่น

มีรถ 5 คันอยู่ในพื้นที่ต่างกัน และมี Customer ขอ Pickup ใหม่

แทนที่จะ Assign รถจากความคุ้นเคยเพียงอย่างเดียว สามารถพิจารณา

• รถคันไหนอยู่ใกล้ที่สุด
• รถคันไหนกำลัง Delivery
• คันไหนกำลังกลับ Depot
• Capacity เหลือหรือไม่
• Driver Working Schedule
• Route ต่อไปอยู่ทิศทางใด

แล้วจึงเลือก Vehicle ที่เหมาะสม

Route Planning ช่วยลดอะไรได้บ้าง?

หากวางแผนได้ดี อาจช่วยลด

• ระยะทางที่ไม่จำเป็น
• Empty Run
• เวลาวิ่งรถเปล่า
• การย้อนเส้นทาง
• เวลารอ
• การใช้รถเกินความจำเป็น

ทั้งหมดมีผลต่อต้นทุน Transportation

GPS เลือก Route ที่ดีที่สุดให้อัตโนมัติหรือไม่?

ขึ้นอยู่กับระบบ

GPS Tracking พื้นฐานอาจแสดงเพียงตำแหน่งและประวัติการเดินทาง

หากต้องการ

• Route Optimization
• Dynamic Routing
• Traffic Integration
• Vehicle Capacity Planning
• Multi-stop Optimization

อาจต้องใช้ Transportation Management System หรือ Software อื่นร่วมด้วย

จึงควรแยก Tracking ออกจาก Optimization

3. ช่วยควบคุมต้นทุนการเดินรถ

Vehicle Cost เป็นหนึ่งในต้นทุนหลักของ Road Transportation

ต้นทุนสามารถเกี่ยวข้องกับ

• Fuel
• Driver
• Maintenance
• Toll
• Distance
• Working Hours
• Vehicle Utilization

GPS Tracking ช่วยให้ธุรกิจมีข้อมูลสำหรับตรวจว่ารถถูกใช้งานอย่างไร

ตัวอย่างข้อมูลที่อาจนำมาวิเคราะห์ ได้แก่

• ระยะทางต่อเที่ยว
• จำนวนเที่ยว
• เวลาจอด
• Route ที่ใช้
• เวลาที่ใช้ในการเดินทาง
• Vehicle Utilization

ถ้าระบบเชื่อมต่อกับ Telematics หรือ Sensor เพิ่มเติม อาจสามารถดูข้อมูลด้าน Vehicle Operation ได้มากขึ้น

GPS ช่วยประหยัดน้ำมันได้อย่างไร?

GPS ไม่ได้ลด Fuel Consumption โดยตรง

แต่ข้อมูลจากระบบสามารถช่วยให้ธุรกิจเห็นพฤติกรรมที่ทำให้เกิดต้นทุน เช่น

• ใช้ Route ยาวเกินจำเป็น
• รถวิ่งออกนอกเส้นทาง
• มี Empty Mileage สูง
• จอดรอนาน
• Idle Time สูง
• Schedule ไม่เหมาะสม

จากนั้นจึงปรับ Operation เพื่อลด Waste

ตัวอย่าง

เดิมรถต้องวิ่งกลับ Depot เปล่า 50 km หลัง Delivery ทุกครั้ง

หากเห็น Vehicle Position และสามารถ Assign Pickup ใหม่ที่อยู่ระหว่างทางกลับได้

ธุรกิจอาจลด Empty Run ได้

จุดนี้คือประโยชน์ของ Data Visibility มากกว่าประโยชน์จาก GPS เพียงอุปกรณ์เดียว

4. ช่วยประเมิน ETA และสื่อสารกับลูกค้าได้ดีขึ้น

ETA หรือ Estimated Time of Arrival คือเวลาที่คาดว่ารถหรือ Shipment จะเดินทางถึงปลายทาง

ในอดีต Customer Service อาจต้อง

ลูกค้าถาม → โทรหา Driver → Driver แจ้ง Location → กลับไปตอบลูกค้า

เมื่อมี Tracking System ทีมงานสามารถตรวจสถานะเบื้องต้นได้เร็วขึ้น

ช่วยให้สามารถแจ้งลูกค้า เช่น

• รถออกจาก Warehouse แล้ว
• อยู่ระหว่าง Transportation
• กำลังเข้าสู่พื้นที่ปลายทาง
• มี Delay เกิดขึ้น
• คาดว่าจะถึงในช่วงเวลาใด

GPS ทำให้ ETA แม่นยำ 100% หรือไม่?

ไม่

ETA ยังสามารถเปลี่ยนจากปัจจัย เช่น

• Traffic
• Accident
• Weather
• Road Closure
• Loading Delay
• Customs
• Border Crossing
• Driver Rest
• Customer Waiting Time

โดยเฉพาะ International Road Freight การเห็นตำแหน่งรถไม่ได้หมายความว่าจะสามารถคาดการณ์เวลาผ่าน Border ได้อย่างแน่นอน

จึงควรสื่อสาร ETA ในฐานะ Estimated Time

ไม่ใช่ Guaranteed Arrival Time เว้นแต่ Service Agreement ระบุไว้เป็นอย่างอื่น

5. เพิ่มความปลอดภัยและช่วยตรวจสอบเหตุการณ์ผิดปกติ

อีกหนึ่งประโยชน์คือการใช้ Tracking Data เพื่อช่วยตรวจสอบเหตุการณ์ระหว่าง Transportation

ตัวอย่างเช่น

• รถออกนอก Route
• รถหยุดในพื้นที่ผิดปกติ
• Vehicle เคลื่อนที่ในเวลาที่ไม่ควรใช้งาน
• Asset ออกจากพื้นที่ที่กำหนด
• รถไม่ถึง Checkpoint ตามแผน

ระบบบางประเภทสามารถตั้ง Notification เพื่อแจ้งเตือนเหตุการณ์เหล่านี้ได้

Geofencing คืออะไร?

Geofencing คือการกำหนดพื้นที่เสมือนบนแผนที่

เช่นกำหนดว่า

• Warehouse A
• Factory B
• Customer C
• Border Checkpoint

เป็นพื้นที่ที่ต้องการ Monitor

ระบบสามารถตั้ง Logic เช่น

รถเข้า Warehouse → บันทึก Arrival

รถออก Warehouse → บันทึก Departure

หรือ

รถออกนอกพื้นที่ที่อนุญาต → ส่ง Alert

ช่วยให้การ Monitor Operation ทำได้อัตโนมัติมากขึ้น

GPS ช่วยป้องกันรถหายได้หรือไม่?

ระบบ Tracking สามารถช่วยระบุตำแหน่งล่าสุดหรือข้อมูลการเคลื่อนที่ของ Vehicle ได้ และอาจเป็นข้อมูลสำคัญเมื่อเกิดเหตุผิดปกติ

แต่ไม่ควรตีความว่า GPS สามารถ “ป้องกันการโจรกรรม” ได้ทั้งหมด

ระบบยังสามารถมีข้อจำกัด เช่น

• อุปกรณ์ถูกถอด
• Signal ถูกขัดขวาง
• Network ไม่มี Coverage
• Device ไม่มี Power
• System ไม่ส่งข้อมูล

จึงควรใช้ GPS เป็นหนึ่งในมาตรการด้าน Security ร่วมกับมาตรการอื่น เช่น

• Vehicle Security
• Access Control
• Driver Procedure
• Alarm
• Insurance
• Operational Control

6. เก็บข้อมูลย้อนหลังเพื่อวิเคราะห์และพัฒนา Operation

ประโยชน์ที่สำคัญในระยะยาวคือ Historical Data

GPS Tracking ไม่ได้มีประโยชน์เฉพาะเวลาที่ต้องรู้ว่ารถอยู่ไหน แต่ข้อมูลการเดินรถในอดีตสามารถใช้วิเคราะห์ Performance ได้

ตัวอย่างเช่น

• Route ไหนใช้เวลานานที่สุด
• Customer ไหนมี Waiting Time สูง
• รถคันไหนมี Utilization ต่ำ
• Route ไหนมี Delay บ่อย
• ระยะทางจริงกับระยะทางที่วางแผนแตกต่างกันเท่าไร
• ช่วงเวลาไหน Traffic กระทบ Delivery มาก
• มี Empty Run เท่าไรต่อเดือน

ข้อมูลเหล่านี้สามารถนำไปใช้ปรับ

• Route
• Schedule
• Fleet Size
• Delivery Window
• Customer Appointment
• Driver Assignment
• Transportation Cost

ทำให้ GPS เปลี่ยนจากระบบ “ดูรถอยู่ไหน” ไปเป็นข้อมูลสำหรับตัดสินใจด้าน Logistics

ตัวอย่างการใช้ GPS Data วิเคราะห์ Route

สมมติธุรกิจมี Route

Warehouse → Customer A → Customer B → Warehouse

จากข้อมูลย้อนหลังพบว่า

• Route ตามแผน = 120 km
• ระยะทางจริงเฉลี่ย = 145 km

ต่างกัน 25 km ต่อเที่ยว

หากรถวิ่ง Route นี้ 20 เที่ยวต่อเดือน

ระยะทางเพิ่มเติมคือ

25 × 20 = 500 km ต่อเดือน

ธุรกิจสามารถย้อนกลับไปตรวจได้ว่าเกิดจาก

• Route Planning
• Driver Route
• Traffic
• จุดจอด
• Customer Sequence

ก่อนปรับ Process

นี่คือเหตุผลที่ Historical Data มีมูลค่ามากกว่าการใช้ Tracking เพื่อดูตำแหน่งแบบ Live เพียงอย่างเดียว

GPS Tracking กับ Fleet Management ต่างกันอย่างไร?

GPS Tracking เป็นส่วนหนึ่งของ Fleet Management

Fleet Management มี Scope กว้างกว่า โดยสามารถครอบคลุม

• Vehicle Tracking
• Driver Management
• Fuel
• Maintenance
• Route
• Schedule
• Vehicle Utilization
• Cost
• Document
• Compliance

ดังนั้นธุรกิจที่มี Fleet จำนวนมากไม่ควรหยุดเพียงการติด GPS แต่ควรพิจารณาว่าข้อมูลจาก GPS เชื่อมเข้าสู่ Fleet Management Process อย่างไร

GPS Tracking กับ Telematics ต่างกันอย่างไร?

GPS Tracking เน้นข้อมูลตำแหน่งและ Movement ของ Vehicle

ส่วน Telematics สามารถรวบรวมข้อมูลจาก Vehicle หรือ Sensor เพิ่มเติม ขึ้นอยู่กับ Hardware และระบบ เช่น

• Vehicle Speed
• Engine Data
• Idling
• Ignition
• Fuel Information
• Driver Behavior
• Sensor Data

จึงไม่ควรสรุปว่า GPS ทุกเครื่องสามารถตรวจข้อมูลเหล่านี้ได้ทั้งหมด

ต้องดูว่า Device และ Platform เชื่อมต่อข้อมูลอะไรได้จริง

GPS Tracking ช่วยดูพฤติกรรม Driver ได้หรือไม่?

บางระบบสามารถใช้ข้อมูล Movement และ Telematics เพื่อวิเคราะห์เหตุการณ์ เช่น

• Speeding
• Harsh Acceleration
• Harsh Braking
• Idling
• Driving Hours

แต่ความสามารถแตกต่างกันตาม

• Hardware
• Sensor
• Vehicle Integration
• Software

ดังนั้นหากธุรกิจต้องการ Driver Safety Monitoring ควรตรวจ Feature ของระบบโดยตรง ไม่ควรดูเพียงคำว่า “มี GPS”

GPS Tracking ช่วย Maintenance รถได้หรือไม่?

GPS พื้นฐานไม่ได้ตรวจสภาพเครื่องยนต์โดยตรง

แต่ข้อมูลระยะทางและการใช้งานสามารถช่วยวาง Maintenance Schedule ได้

ตัวอย่างเช่น

• เปลี่ยนน้ำมันตามระยะทาง
• ตรวจรถเมื่อครบ Mileage
• วาง Preventive Maintenance
• กระจายการใช้งานรถ

หากเชื่อมต่อกับ Telematics หรือ Vehicle Data เพิ่มเติม ระบบอาจรองรับ Maintenance Management ได้ละเอียดขึ้น

GPS Tracking เหมาะกับธุรกิจแบบไหน?

เหมาะกับธุรกิจที่ต้องบริหาร Vehicle หรือ Delivery จำนวนหนึ่ง เช่น

• Logistics Provider
• Freight Forwarder ที่มี Fleet
• Distributor
• Manufacturer
• Retail
• E-commerce
• Food Distribution
• Construction
• Field Service
• Cold Chain
• Cross-border Transport

โดยเฉพาะธุรกิจที่มีคำถามบ่อยว่า

รถอยู่ไหน / จะถึงเมื่อไร / วันนี้รถว่างกี่คัน

Fleet Visibility จะช่วย Operation ได้มาก

GPS มีประโยชน์กับ Cross-border Logistics อย่างไร?

Cross-border Road Transport มี Journey ที่ซับซ้อนกว่าการวิ่งรถภายในเมือง เพราะอาจประกอบด้วย

Pickup → Export Customs → Border → Customs Process → Transit → Import Customs → Delivery

GPS สามารถช่วยแสดง Movement ของ Vehicle ในช่วงที่ระบบ Tracking สามารถทำงานและส่งข้อมูลได้

ช่วยให้ทีม Logistics เห็นว่า Shipment

• ออกจากต้นทางหรือยัง
• กำลังเดินทางไป Border
• หยุดอยู่บริเวณใด
• ออกจากพื้นที่ด่านแล้วหรือยัง
• เดินทางเข้าใกล้ปลายทางหรือไม่

แต่ GPS ไม่สามารถบอกได้จากตำแหน่งเพียงอย่างเดียวว่า Customs Clearance เสร็จสมบูรณ์แล้วหรือไม่

จึงต้องใช้ข้อมูลจาก Operation และเอกสารประกอบกัน

GPS กับการติดตามสินค้าเหมือนกันหรือไม่?

ไม่เสมอ

หาก GPS ติดอยู่บน Truck สิ่งที่ระบบกำลัง Track คือ Vehicle

ไม่ใช่ตัว Cargo โดยตรง

ถ้าสินค้าถูก

• Transload
• เปลี่ยนรถ
• เข้า Warehouse
• Transfer ไปอีก Vehicle

ตำแหน่งของ GPS เดิมอาจไม่ใช่ตำแหน่งของ Shipment อีกต่อไป

ดังนั้นระบบติดตาม Shipment ที่ดีควรเชื่อมข้อมูลระหว่าง

• Vehicle
• Shipment
• Tracking Number
• Warehouse Event
• Customs Status
• Delivery Status

ไม่ควรใช้ Vehicle GPS เป็นข้อมูล Shipment เพียงแหล่งเดียวในทุกกรณี

GPS Tracking กับ Track & Trace ต่างกันอย่างไร?

GPS Tracking เน้นตำแหน่งของ Vehicle หรือ Device

ส่วน Track & Trace สามารถหมายถึงการติดตามสถานะ Shipment ตาม Event เช่น

• Booking Confirmed
• Picked Up
• Departed
• Arrived at Warehouse
• Customs Clearance
• Out for Delivery
• Delivered

Shipment ที่ส่งทาง

• Air Freight
• Sea Freight
• Courier

ไม่จำเป็นต้องมี GPS ติดกับสินค้า แต่ยังสามารถ Track & Trace จาก Transport Event ได้

จึงเป็นคนละแนวคิด แม้จะมีเป้าหมายร่วมกันคือเพิ่ม Visibility

Tracking สินค้าทางเรือใช้ GPS ได้หรือไม่?

Container Shipping ส่วนใหญ่ไม่ได้ติด GPS ของผู้ส่งให้ทุก Container เป็นมาตรฐาน

การติดตาม Sea Freight มักอ้างอิงข้อมูล เช่น

• Container Number
• Bill of Lading
• Vessel
• Port Event
• Shipping Line Tracking

หากต้องการ IoT Tracking ของ Container หรือ Cargo โดยเฉพาะ สามารถมี Solution เพิ่มเติมได้ แต่ต้องดู

• Device
• Carrier Restriction
• Battery
• Network
• Cost

ตาม Shipment

Cold Chain ใช้ GPS อย่างเดียวเพียงพอหรือไม่?

ไม่เพียงพอหากต้องควบคุม Temperature

สินค้า Cold Chain ต้องตรวจอย่างน้อย

• Temperature
• Time
• Route
• Storage
• Handling

GPS สามารถแสดงตำแหน่งได้ แต่การรู้ว่ารถอยู่ที่ไหนไม่ได้บอกว่าสินค้าอยู่ที่อุณหภูมิเท่าไร

หากต้องการควบคุม Cold Chain ควรใช้ Temperature Sensor หรือ Data Logger ที่เหมาะสมร่วมด้วย

GPS Tracking ช่วย Customer Service อย่างไร?

เมื่อ Customer ถามสถานะ Shipment ทีม Customer Service สามารถใช้ข้อมูล Tracking เป็นข้อมูลประกอบก่อนตอบ

ช่วยลดปัญหา

• ต้องโทรถาม Driver ทุกครั้ง
• ข้อมูลจากแต่ละคนไม่ตรงกัน
• ไม่รู้ว่า Delivery Delay อยู่จุดใด

นอกจากนี้ Business Customer บางรายต้องการข้อมูลเพื่อเตรียม

• Receiving Team
• Forklift
• Loading Bay
• Warehouse Space
• Production

การแจ้ง ETA ที่ดีจึงช่วยทั้งผู้ขนส่งและผู้รับสินค้า

ทำไม GPS Tracking อย่างเดียวไม่พอสำหรับ Logistics ที่มีประสิทธิภาพ?

เพราะ GPS เป็นเพียงหนึ่งใน Data Source

Operation ยังต้องใช้ข้อมูลอื่น เช่น

• Order
• Shipment
• Cargo
• Capacity
• Driver
• Warehouse
• Customs
• Customer Appointment
• Cost

ธุรกิจที่มี GPS แต่ไม่มี Process ในการนำข้อมูลมาใช้ อาจได้เพียงแผนที่ที่แสดงตำแหน่งรถ แต่ไม่เกิด Cost Saving หรือ Productivity Improvement

ประโยชน์จริงจึงเกิดจาก

Data → Analysis → Decision → Process Improvement

GPS ควรเชื่อมกับระบบอะไรบ้าง?

ตามขนาดธุรกิจ สามารถเชื่อมกับระบบ เช่น

• TMS – Transportation Management System
• WMS – Warehouse Management System
• ERP
• Order Management
• Fleet Management
• Customer Tracking Portal

ตัวอย่าง Flow

Order เข้า ERP → TMS วางรถ → GPS ส่งตำแหน่ง → Customer เห็นสถานะ → Delivery Complete → ระบบบันทึกงาน

การเชื่อม Data ทำให้ Transport Operation ลดการกรอกข้อมูลซ้ำและเห็นภาพรวมได้มากขึ้น

Internal Link แนะนำ: FIFO, LIFO และ FEFO คืออะไร? หลักการหยิบสินค้าและจัดการสินค้าคงคลัง

GPS Tracking มีข้อจำกัดอะไรบ้าง?

แม้มีประโยชน์มาก แต่ควรรู้ข้อจำกัด เช่น

• สัญญาณดาวเทียมอาจถูกรบกวนจาก Environment
• Mobile Network อาจไม่มี Coverage
• Device อาจขัดข้อง
• ข้อมูลอาจมี Delay
• Location อาจมีความคลาดเคลื่อน
• GPS ไม่ทราบ Customs Status
• GPS ไม่รู้สภาพ Cargo หากไม่มี Sensor เพิ่ม
• GPS ไม่สามารถแก้ Traffic หรือ Accident ได้
• Tracking Data ต้องมี Process ในการ Monitor

จึงควรมี Operational Backup เช่น การประสาน Driver และ Transport Partner ประกอบเสมอ

ต้องคำนึงถึงข้อมูลส่วนบุคคลหรือไม่?

หาก Tracking System สามารถเชื่อมข้อมูลตำแหน่งเข้ากับ Driver หรือบุคคลที่ระบุตัวได้ ธุรกิจควรบริหารข้อมูลอย่างเหมาะสมตามกฎหมายและนโยบายขององค์กร

ควรกำหนดเรื่อง เช่น

• วัตถุประสงค์การเก็บข้อมูล
• ผู้ที่เข้าถึงข้อมูลได้
• ระยะเวลาการจัดเก็บ
• Security
• การใช้งานข้อมูล

ไม่ควรเปิด Tracking Information ให้ผู้ที่ไม่เกี่ยวข้องเข้าถึงโดยไม่มีการควบคุม

เลือก GPS Tracking สำหรับธุรกิจควรดูอะไร?

ไม่ควรเลือกจากราคา Device เพียงอย่างเดียว

ควรดู

• Tracking Frequency
• Map
• Historical Data
• Geofencing
• Alert
• Report
• Mobile Application
• Driver Management
• API Integration
• Support
• Data Retention
• Network Coverage
• Device Warranty
• Security
• Dashboard

และที่สำคัญคือต้องรู้ก่อนว่า

ธุรกิจต้องการแก้ปัญหาอะไร

หากต้องการเพียงรู้ตำแหน่ง Vehicle ระบบพื้นฐานอาจเพียงพอ

แต่ถ้าต้องการลด Fleet Cost ต้องพิจารณา Analytics และ Integration เพิ่มเติม

KPI ที่สามารถใช้ข้อมูล GPS Tracking ช่วยวัดได้

ธุรกิจสามารถนำข้อมูลไปประกอบ KPI เช่น

• On-time Delivery
• Average Transit Time
• Distance per Trip
• Vehicle Utilization
• Empty Mileage
• Idle Time
• Number of Trips
• Route Deviation
• Delivery Lead Time

แต่ KPI ควรเชื่อมกับ Business Objective

ไม่ควรเก็บข้อมูลทุกอย่างเพียงเพราะระบบสามารถวัดได้

ตัวอย่างการใช้ GPS Tracking ในหนึ่ง Shipment

สมมติรถรับสินค้าจาก Warehouse กรุงเทพฯ ไปส่ง Customer ต่างจังหวัด

ก่อนออกเดินทาง

ทีม Operation

• Assign รถ
• กำหนด Destination
• วาง Route
• แจ้ง Delivery Window

ระหว่างทาง

ระบบ Tracking ช่วยดู

• Vehicle Position
• Route
• Stop
• Estimated Arrival

เมื่อเกิด Delay

ทีมสามารถตรวจตำแหน่งและประสาน Driver เพื่อหาสาเหตุ

จากนั้นแจ้ง Customer ได้เร็วขึ้น

หลัง Delivery

ข้อมูลสามารถนำมาวิเคราะห์

• ระยะทางจริง
• Transit Time
• Waiting Time
• Route Performance

เพื่อปรับแผนสำหรับเที่ยวถัดไป

GPS Tracking ช่วยลดต้นทุนได้จริงหรือไม่?

มีโอกาสช่วยได้ แต่ไม่เกิดขึ้นเพียงเพราะติดอุปกรณ์

ตัวอย่างเช่นบริษัทพบจากข้อมูลว่า Fleet มี Empty Run สูง

หากไม่มีการปรับ Assignment ต่อให้มี GPS ก็ยังวิ่งรถเปล่าเท่าเดิม

Cost Saving จะเกิดเมื่อธุรกิจใช้ข้อมูลไปปรับ

• Route
• Fleet Assignment
• Schedule
• Driver Operation
• Maintenance
• Delivery Planning

GPS จึงเป็น เครื่องมือในการสร้าง Visibility

ส่วนผลลัพธ์ทางธุรกิจขึ้นอยู่กับการนำข้อมูลไปใช้

Checklist ก่อนนำ GPS Tracking มาใช้ใน Logistics

ก่อนเลือก System ควรตอบคำถามเหล่านี้

• มีรถกี่คัน
• ต้องการ Track รถหรือ Cargo
• ต้องการ Real-time ระดับไหน
• ต้องการดูข้อมูลย้อนหลังนานเท่าไร
• ต้องการ Geofencing หรือไม่
• ต้องการ Alert อะไร
• ต้องการ Driver Behavior หรือไม่
• ต้องการ Fuel Data หรือไม่
• ต้องเชื่อม TMS / ERP หรือไม่
• Route มีพื้นที่อับสัญญาณหรือไม่
• ใครเป็นผู้ Monitor
• จะนำ Data ไปใช้กับ KPI อะไร

เมื่อรู้ Requirement ชัด จะสามารถเลือก Solution ที่เหมาะกับ Operation ได้มากกว่าการเลือกจาก Feature จำนวนมากเพียงอย่างเดียว

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ GPS Tracking ใน Logistics (FAQ)

GPS Tracking ดูตำแหน่งรถแบบ Real-time ได้หรือไม่?

ระบบส่วนใหญ่สามารถส่งข้อมูลตำแหน่งใกล้เคียงเวลาจริงได้ แต่ความถี่และความต่อเนื่องขึ้นอยู่กับ Device, Network และ Configuration ของระบบ

GPS Tracking ช่วยลดค่าน้ำมันได้ไหม?

GPS ไม่ได้ลดการใช้น้ำมันโดยตรง แต่ข้อมูล Route, Distance, Idle Time และ Vehicle Utilization สามารถช่วยค้นหาจุดที่มี Waste และนำไปปรับ Operation เพื่อลดต้นทุนได้

GPS Tracking บอกเวลาที่สินค้าจะถึงได้แน่นอนหรือไม่?

สามารถใช้ข้อมูลช่วยประเมิน ETA ได้ แต่เวลาจริงยังได้รับผลจาก Traffic, Weather, Loading, Customs และเหตุการณ์ระหว่างทาง

GPS Tracking ติดตามตัวสินค้าโดยตรงหรือไม่?

หาก Device ติดกับรถ ระบบกำลังติดตาม Vehicle ไม่ใช่ Cargo โดยตรง หากมีการเปลี่ยนรถหรือ Transload ต้องมี Shipment Tracking Process อื่นเชื่อมต่อด้วย

GPS Tracking กับ Fleet Management เหมือนกันหรือไม่?

ไม่เหมือนกันทั้งหมด GPS Tracking เป็นส่วนหนึ่งของ Fleet Management ซึ่งยังครอบคลุม Vehicle, Driver, Maintenance, Cost, Fuel และ Schedule ได้อีกหลายด้าน

GPS ใช้กับ Cross-border Transport ได้หรือไม่?

ใช้ช่วยติดตามตำแหน่งรถได้ตาม Coverage และระบบของผู้ให้บริการ แต่ Customs Status และ Border Process ต้องตรวจจาก Operational Data เพิ่มเติม ไม่สามารถดูจากตำแหน่ง GPS เพียงอย่างเดียว

บริการขนส่งและ Logistics กับ CPL INTER

CPL INTER ให้บริการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศทั้งทางอากาศ ทางเรือ และทางรถ พร้อมบริการ Warehousing, Packing, Shipping Documents และพิธีการศุลกากรตาม Service Scope ของ Shipment

สำหรับการวางแผน Transportation ควรพิจารณาร่วมกันทั้งประเภทสินค้า ปริมาณ ขนาด น้ำหนัก Route, Lead Time และรูปแบบการติดตาม Shipment เพื่อให้สามารถเลือกบริการขนส่งที่เหมาะกับ Operation และต้นทุนของธุรกิจ

หากต้องการประเมินการขนส่ง สามารถเตรียมชื่อสินค้า รูปภาพ จำนวน Package ขนาด น้ำหนัก ต้นทาง–ปลายทาง และเวลาที่ต้องการให้สินค้าถึง เพื่อให้ทีม CPL INTER ช่วยวางรูปแบบ Transportation ที่เหมาะสมก่อน Booking

โทร: 02-519-4426 / 091-519-4426
LINE: @cplinter

เขียนโดย: ฝ่ายปฏิบัติการโลจิสติกส์ CPL Inter ผู้เชี่ยวชาญด้านการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศและพิธีการศุลกากร ด้วยประสบการณ์ยาวนานกว่า 15 ปี พร้อมการันตีระบบบริหารงานคุณภาพมาตรฐานสากล ISO 9001:2015