Demurrage และ Detention คืออะไร ต่างกันอย่างไร คิดค่าใช้จ่ายจากอะไร เกิดจากสาเหตุไหน พร้อมวิธีวางแผน Free Time และเอกสารนำเข้าเพื่อลดค่าตู้คอนเทนเนอร์เกินกำหนด

Key Takeaways

• Demurrage คือค่าใช้จ่ายเมื่อตู้คอนเทนเนอร์ที่มีสินค้าอยู่ในท่าเรือหรือลานตู้นานเกินช่วง Free Time ที่สายเรือกำหนด
• Detention คือค่าใช้จ่ายเมื่อนำตู้ออกจากท่าเรือแล้ว แต่ส่งตู้เปล่าคืนสายเรือช้ากว่า Free Time ที่กำหนด
• นอกจาก Demurrage และ Detention แล้ว ท่าเรือหรือผู้ประกอบการท่าอาจเก็บค่าฝากเก็บ (Storage) แยกต่างหาก
• สาเหตุหลักมักมาจากเอกสารไม่พร้อม ใบอนุญาตล่าช้า การตรวจปล่อยสินค้า หรือคลังปลายทางไม่พร้อมรับสินค้า
• การตรวจ Free Time ตั้งแต่ตอนจอง เตรียมเอกสารก่อนเรือถึง และวางแผนรถขนส่งล่วงหน้า ช่วยลดค่าใช้จ่ายเหล่านี้ได้มาก

ผู้นำเข้าหลายรายเคยเจอสถานการณ์ที่ค่าขนส่งทางเรือดูคุ้มค่าตอนจอง แต่เมื่อสินค้าถึงไทยกลับต้องจ่ายค่าใช้จ่ายเพิ่มที่ไม่ได้คาดไว้ ค่าใช้จ่ายที่พบบ่อยที่สุดกลุ่มหนึ่งคือ Demurrage และ Detention ซึ่งคิดเป็นรายวันต่อตู้ และยิ่งสินค้าค้างนานเท่าไร ค่าใช้จ่ายก็ยิ่งเพิ่มขึ้น บางครั้งสูงจนเกินค่าขนส่งทางเรือเสียอีก บทความนี้จะอธิบายว่า Demurrage และ Detention คืออะไร ต่างกันอย่างไร เกิดขึ้นได้อย่างไร และผู้นำเข้า–ส่งออกควรวางแผนอย่างไรเพื่อไม่ให้ต้องจ่ายค่าใช้จ่ายเหล่านี้โดยไม่จำเป็น

Demurrage คืออะไร?

Demurrage คือค่าใช้จ่ายที่สายเรือเรียกเก็บเมื่อตู้คอนเทนเนอร์ที่บรรจุสินค้าอยู่ในพื้นที่ท่าเรือหรือลานตู้นานเกินระยะเวลาที่ได้รับฟรี (Free Time) สำหรับการนำเข้า ช่วงเวลานี้มักเริ่มนับตั้งแต่ตู้ถูกยกลงจากเรือ จนถึงวันที่ผู้นำเข้านำตู้ออกจากท่าเรือ พูดง่าย ๆ คือ Demurrage เป็นค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการที่ตู้ยัง "ค้างอยู่ในท่า" นานเกินกำหนด เช่น เอกสารนำเข้ายังไม่พร้อม ยังชำระภาษีไม่เรียบร้อย หรือสินค้าถูกตรวจและยังไม่ได้รับการปล่อย

Detention คืออะไร?

Detention คือค่าใช้จ่ายที่สายเรือเรียกเก็บเมื่อผู้นำเข้านำตู้ออกจากท่าเรือไปแล้ว แต่ใช้ตู้นานเกิน Free Time ก่อนส่งตู้เปล่าคืนที่ลานตู้ที่สายเรือกำหนด ช่วงเวลานี้มักเริ่มนับตั้งแต่ตู้ออกจากท่า จนถึงวันที่ตู้เปล่าถูกส่งคืน Detention จึงเป็นค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการที่ตู้ "อยู่นอกท่า" นานเกินกำหนด เช่น คลังสินค้าปลายทางยังไม่พร้อมขนสินค้าลง ใช้เวลาขนสินค้าออกจากตู้นาน หรือหารถลากตู้เปล่ากลับไม่ทัน

Demurrage กับ Detention ต่างกันอย่างไร?

ความต่างหลักอยู่ที่ "ตู้อยู่ที่ไหน" ในช่วงที่เกิดค่าใช้จ่าย

• Demurrage เกิดขึ้นขณะตู้ที่มีสินค้ายังอยู่ในท่าเรือหรือลานตู้ของท่า
• Detention เกิดขึ้นขณะตู้อยู่นอกท่า และยังไม่ได้ส่งตู้เปล่าคืนสายเรือ สายเรือบางรายกำหนด Free Time ของทั้งสองส่วนแยกกัน บางรายรวมเป็นก้อนเดียว (Combined Free Time) ซึ่งผู้นำเข้าสามารถใช้วันในท่าและนอกท่าสลับกันได้ภายในจำนวนวันรวม ผู้นำเข้าจึงควรตรวจเงื่อนไขของสายเรือแต่ละรายให้ชัดเจน

Internal Link แนะนำ: ตู้คอนเทนเนอร์มีกี่แบบ? รู้จักตู้ 20 ฟุต 40 ฟุต 40HC และตู้พิเศษ

ค่าฝากเก็บ (Storage) เหมือนกับ Demurrage หรือไม่?

ไม่เหมือนกัน ค่าฝากเก็บหรือ Storage Charge เป็นค่าใช้จ่ายที่ท่าเรือหรือผู้ประกอบการท่าเรียกเก็บสำหรับการใช้พื้นที่วางตู้ในท่าเกินระยะเวลาที่กำหนด ขณะที่ Demurrage เป็นค่าใช้จ่ายของสายเรือซึ่งเป็นเจ้าของตู้ ในทางปฏิบัติ เมื่อตู้ค้างอยู่ในท่านาน ผู้นำเข้าอาจต้องจ่ายทั้งค่าฝากเก็บให้ท่าเรือและค่า Demurrage ให้สายเรือพร้อมกัน ค่าใช้จ่ายจึงเพิ่มขึ้นเร็วกว่าที่หลายคนคาด

Free Time คืออะไร?

Free Time คือจำนวนวันที่สายเรืออนุญาตให้ผู้นำเข้าหรือผู้ส่งออกใช้ตู้ได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายเพิ่ม จำนวนวันขึ้นอยู่กับสายเรือ ท่าเรือ ประเภทตู้ และสัญญาที่ตกลงกันไว้ ตู้พิเศษ เช่น ตู้ควบคุมอุณหภูมิ มักได้ Free Time น้อยกว่าและมีอัตราค่าใช้จ่ายสูงกว่าตู้ทั่วไป Free Time ไม่ได้มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้กับทุกการขนส่ง ผู้นำเข้าจึงไม่ควรเดาจากการขนส่งครั้งก่อน แต่ควรตรวจจากใบเสนอราคา เงื่อนไขของสายเรือ หรือ Arrival Notice ของการขนส่งแต่ละครั้ง

Demurrage และ Detention คิดค่าใช้จ่ายอย่างไร?

โดยทั่วไปจะคิดเป็นรายวันต่อตู้ นับตั้งแต่วันแรกที่เกิน Free Time และหลายสายเรือใช้อัตราแบบขั้นบันได คือยิ่งเกินนานอัตราต่อวันยิ่งสูงขึ้น ตู้ขนาด 40 ฟุตมักมีอัตราสูงกว่าตู้ 20 ฟุต และตู้พิเศษมีอัตราสูงกว่าตู้ทั่วไป ตัวอย่างเช่น หากสินค้าเข้ามา 3 ตู้และค้างเกินกำหนด 10 วัน ค่าใช้จ่ายจะคิดจากทั้ง 3 ตู้คูณจำนวนวันตามอัตราแต่ละขั้น ซึ่งอาจรวมเป็นยอดที่สูงมากได้ภายในเวลาไม่นาน

สาเหตุที่ทำให้เกิด Demurrage

สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากสินค้าไม่สามารถออกจากท่าได้ทันภายใน Free Time เช่น

• เอกสารนำเข้าไม่ครบหรือข้อมูลไม่ตรงกัน
• ใบอนุญาตนำเข้ายังไม่พร้อม เช่น ใบอนุญาต อย. หรือ มอก.
• HS Code ไม่ชัดเจนจนต้องตรวจสอบเพิ่มเติม
• สินค้าถูกสุ่มตรวจหรือต้องเปิดตรวจ
• ยังไม่ได้ชำระค่าขนส่ง ภาษีอากร หรือยังไม่ได้รับ Delivery Order
• เรือถึงช่วงวันหยุดยาว ทำให้วันทำการเหลือน้อยกว่าที่คิด หลายกรณีเป็นปัญหาที่ป้องกันได้ หากเตรียมเอกสารตั้งแต่ก่อนเรือออกจากต้นทาง

Internal Link แนะนำ: ใบขนสินค้าขาเข้า–ขาออกคืออะไร? ขั้นตอนและเอกสารที่ผู้นำเข้า–ส่งออกต้องรู้

สาเหตุที่ทำให้เกิด Detention

Detention มักเกิดจากการบริหารเวลาหลังสินค้าออกจากท่า เช่น

• คลังสินค้าปลายทางไม่พร้อมรับสินค้า หรือพื้นที่เต็ม
• ไม่มีแรงงานหรืออุปกรณ์ขนสินค้าออกจากตู้
• สินค้าหลายตู้มาถึงพร้อมกัน แต่ขนลงได้วันละไม่กี่ตู้
• หารถลากตู้เปล่ากลับไม่ทัน
• ส่งตู้เปล่าคืนผิดลานตู้ที่สายเรือกำหนด
• ตู้เสียหายหรือสกปรกจนต้องซ่อมหรือทำความสะอาดก่อนรับคืน

ผู้ส่งออกต้องเจอ Demurrage และ Detention หรือไม่?

เจอได้เช่นกัน ฝั่งส่งออกอาจเกิด Detention หากรับตู้เปล่าออกมาบรรจุสินค้าเร็วเกินไป หรือบรรจุสินค้าเสร็จแล้วแต่ยังส่งตู้เข้าท่าไม่ได้ และอาจเกิดค่าใช้จ่ายในท่า หากนำตู้เข้าท่าเร็วเกินไปก่อนเรือเข้า หรือเรือเลื่อนกำหนด ผู้ส่งออกจึงควรวางแผนวันรับตู้เปล่า วันบรรจุสินค้า และวันนำตู้เข้าท่าให้สอดคล้องกับ Closing Time และกำหนดเรือออก

สินค้า LCL ต้องเสีย Demurrage หรือไม่?

สินค้าแบบ LCL ไม่ได้ใช้ตู้ทั้งตู้ จึงมักไม่ต้องเสีย Demurrage หรือ Detention ของตู้โดยตรง แต่หลังจากสินค้าถูกแยกออกจากตู้ที่คลังสินค้า CFS แล้ว หากผู้นำเข้ารับสินค้าช้ากว่าระยะเวลาที่กำหนด ก็อาจต้องเสียค่าฝากเก็บสินค้าของคลังแทน ดังนั้นแม้จะเป็นสินค้า LCL ก็ควรเตรียมเอกสารและวางแผนรับสินค้าให้เร็วเช่นกัน

Internal Link แนะนำ: Sea Freight LCL คืออะไร? การขนส่งแบบไม่เต็มตู้เหมาะกับสินค้าแบบไหน

Incoterms มีผลต่อการรับผิดชอบค่า Demurrage อย่างไร?

Incoterms กำหนดว่าผู้ซื้อหรือผู้ขายรับผิดชอบค่าใช้จ่ายถึงจุดใด เช่น หากนำเข้าด้วยเงื่อนไข FOB หรือ CIF ผู้ซื้อมักรับผิดชอบค่าใช้จ่ายที่ปลายทาง รวมถึง Demurrage และ Detention ที่เกิดขึ้นในประเทศปลายทาง ส่วนเงื่อนไข DDP ผู้ขายรับผิดชอบไปจนถึงปลายทาง อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติควรตกลงให้ชัดในสัญญาซื้อขายและใบเสนอราคาว่าใครรับผิดชอบค่าใช้จ่ายส่วนนี้ หากเกิดความล่าช้าจากเหตุที่ไม่ได้มาจากผู้นำเข้า

Internal Link แนะนำ: Incoterms คืออะไร? ทำความเข้าใจ EXW, FOB, CIF, DAP และ DDP ในการนำเข้า–ส่งออก

วิธีลดค่า Demurrage และ Detention

ค่าใช้จ่ายเหล่านี้ส่วนใหญ่ป้องกันได้ด้วยการวางแผนล่วงหน้า แนวทางที่ใช้ได้จริง ได้แก่

• ตรวจ Free Time ตั้งแต่ตอนขอใบเสนอราคา และขอขยาย Free Time หากคาดว่าสินค้าต้องใช้เวลานาน
• เตรียม Invoice, Packing List, ใบอนุญาต และเอกสารนำเข้าให้พร้อมก่อนเรือถึง
• ตรวจ HS Code และใบอนุญาตตั้งแต่ก่อนสั่งซื้อสินค้า
• ตรวจ Arrival Notice ทันทีที่ได้รับ เพื่อดูวันเรือถึงและวันสิ้นสุด Free Time
• ชำระค่าใช้จ่ายและรับ Delivery Order ให้เร็ว
• จองรถขนส่งและแจ้งคลังปลายทางล่วงหน้า
• หลีกเลี่ยงการให้หลายตู้มาถึงพร้อมกัน หากคลังรับสินค้าได้จำกัด
• ตรวจลานตู้ที่ต้องส่งคืนและสภาพตู้ก่อนส่งคืน
• วางแผนเผื่อวันหยุดยาวและช่วงที่ท่าเรือหนาแน่น

ขอขยาย Free Time ได้หรือไม่?

ในหลายกรณีสามารถขอขยาย Free Time ได้ โดยเฉพาะเมื่อตกลงตั้งแต่ตอนจองการขนส่ง ผู้นำเข้าที่รู้ล่วงหน้าว่าสินค้าต้องรอใบอนุญาต ต้องผ่านการตรวจ หรือคลังรับสินค้าได้จำกัด ควรแจ้ง Freight Forwarder ตั้งแต่ต้น เพื่อเจรจาเงื่อนไขกับสายเรือก่อนเรือออก การขอขยายหลังสินค้าค้างอยู่ในท่าแล้วทำได้ยากกว่า และมักไม่ได้รับการพิจารณาย้อนหลัง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Demurrage และ Detention

• ไม่รู้ว่า Free Time ของการขนส่งครั้งนี้มีกี่วัน
• คิดว่า Free Time เท่ากับการขนส่งครั้งก่อน
• เริ่มเตรียมเอกสารหลังเรือถึงแล้ว
• สั่งสินค้าที่ต้องมีใบอนุญาตก่อนได้รับใบอนุญาต
• ไม่ได้นับวันหยุดยาวในการวางแผน
• ให้สินค้าหลายตู้มาถึงพร้อมกันโดยคลังรับไม่ทัน
• ส่งตู้เปล่าคืนผิดลานตู้
• ไม่ตกลงเรื่องผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายในสัญญาซื้อขาย
• ไม่ขอขยาย Free Time ตั้งแต่ตอนจอง

Checklist ก่อนสินค้าถึงท่าเรือ

• ทราบวันเรือถึงและวันสิ้นสุด Free Time
• เอกสารนำเข้าครบและข้อมูลตรงกัน
• ใบอนุญาตนำเข้าพร้อม (ถ้าสินค้าต้องมี)
• ตรวจ HS Code และอัตราอากรแล้ว
• เตรียมเงินสำหรับค่าใช้จ่ายปลายทางและภาษีอากร
• จองรถขนส่งแล้ว
• คลังปลายทางพร้อมรับสินค้าและมีแรงงานขนลง
• ทราบลานตู้ที่ต้องส่งตู้เปล่าคืน
• มีผู้ติดต่อประสานงานชัดเจนทุกจุด

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Demurrage และ Detention (FAQ)

Demurrage กับ Detention ต่างกันอย่างไร?

Demurrage เกิดขึ้นเมื่อตู้ที่มีสินค้าอยู่ในท่าเรือนานเกิน Free Time ส่วน Detention เกิดขึ้นเมื่อนำตู้ออกจากท่าแล้วแต่ส่งตู้เปล่าคืนสายเรือช้ากว่ากำหนด

Free Time ของตู้คอนเทนเนอร์มีกี่วัน?

ไม่มีจำนวนวันตายตัว ขึ้นอยู่กับสายเรือ ท่าเรือ ประเภทตู้ และสัญญาที่ตกลงกันไว้ ควรตรวจจากใบเสนอราคาหรือ Arrival Notice ของการขนส่งแต่ละครั้ง

ถ้าสินค้าถูกศุลกากรตรวจจนเกิน Free Time ต้องจ่าย Demurrage ไหม?

โดยทั่วไปยังต้องจ่าย เพราะสายเรือคิดค่าใช้จ่ายตามระยะเวลาที่ตู้อยู่ในท่า การเตรียมเอกสารให้ถูกต้องและครบถ้วนช่วยลดความเสี่ยงที่สินค้าจะถูกตรวจนาน

สินค้า LCL ต้องเสีย Demurrage ไหม?

มักไม่ต้องเสีย Demurrage ของตู้โดยตรง แต่อาจต้องเสียค่าฝากเก็บสินค้าของคลัง CFS หากรับสินค้าช้ากว่ากำหนด

ขอขยาย Free Time ได้ไหม?

ในหลายกรณีขอได้ โดยควรแจ้งตั้งแต่ตอนจองการขนส่ง เพราะการขอหลังสินค้าค้างในท่าแล้วมักทำได้ยาก

วางแผนนำเข้าไม่ให้เสียค่าตู้เกินกำหนดกับ CPL INTER

ค่า Demurrage และ Detention ส่วนใหญ่เกิดจากการวางแผนที่ไม่ครบตั้งแต่ต้น ทั้งเรื่อง Free Time เอกสาร ใบอนุญาต พิธีการศุลกากร และการขนส่งต่อในประเทศ ทีม CPL INTER ช่วยตรวจเงื่อนไขการขนส่ง เตรียมเอกสาร ดำเนินพิธีการศุลกากร และประสานงานการขนส่งถึงคลังปลายทาง เพื่อให้สินค้าออกจากท่าได้ภายในเวลาที่กำหนด หากต้องการวางแผนนำเข้าสินค้าแบบตู้คอนเทนเนอร์ ควรส่งข้อมูลให้ทีมงานตรวจก่อนจองการขนส่ง เช่น ชื่อสินค้า จำนวนตู้และขนาดตู้ ท่าเรือต้นทางและปลายทาง วันที่สินค้าพร้อม สถานะใบอนุญาตนำเข้า ที่อยู่คลังปลายทาง และจำนวนตู้ที่คลังรับได้ต่อวัน

โทร: 02-519-4426 / 091-519-4426 LINE: @cplinter

เขียนโดย: ฝ่ายปฏิบัติการโลจิสติกส์ CPL Inter ผู้เชี่ยวชาญด้านการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศและพิธีการศุลกากร ด้วยประสบการณ์ยาวนานกว่า 15 ปี พร้อมการันตีระบบบริหารงานคุณภาพมาตรฐานสากล ISO 9001:2015