Key Takeaways

• Letter of Credit หรือ L/C เป็นเครื่องมือชำระเงินระหว่างประเทศที่ธนาคารเข้ามามีบทบาทตามเงื่อนไขและเอกสารที่กำหนดใน L/C
• ธนาคารตรวจ “เอกสาร” ไม่ได้ตรวจสภาพหรือคุณภาพของสินค้าจริง ดังนั้นเอกสารต้องตรงตามเงื่อนไขอย่างละเอียด
• ภายใต้หลักปฏิบัติ UCP 600 Documentary Credit ถือเป็น Irrevocable Credit จึงไม่ควรใช้การแบ่ง Revocable / Irrevocable แบบบทความเก่าเป็นประเภทหลักในปัจจุบัน
• Sight L/C และ Usance / Deferred Payment L/C แตกต่างกันที่ช่วงเวลาการชำระเงิน
• ผู้ส่งออกควรอ่าน Draft L/C ก่อน Shipment เพราะเงื่อนไขที่ไม่สามารถทำได้อาจทำให้เกิด Discrepancy และกระทบต่อการรับเงิน

การซื้อขายระหว่างประเทศมีความเสี่ยงมากกว่าการซื้อขายภายในประเทศ เพราะ Buyer และ Seller อาจอยู่คนละประเทศ ไม่เคยทำธุรกิจร่วมกัน และต้องส่งทั้งสินค้า เอกสาร และเงินข้ามพรมแดน

คำถามสำคัญจึงเกิดขึ้นว่า

ผู้ขายจะมั่นใจได้อย่างไรว่าส่งสินค้าแล้วจะได้รับเงิน?

และในอีกมุมหนึ่ง

ผู้ซื้อจะมั่นใจได้อย่างไรว่าจ่ายเงินแล้วผู้ขายจะดำเนินการตามเงื่อนไขที่ตกลงกัน?

หนึ่งในเครื่องมือที่ใช้บริหารความเสี่ยงเหล่านี้คือ Letter of Credit หรือ L/C

แต่ L/C ไม่ใช่เพียงการ “ให้ธนาคารเป็นคนกลาง” แบบง่าย ๆ เพราะกระบวนการนี้ให้ความสำคัญกับเอกสารและเงื่อนไขอย่างมาก หากเอกสารไม่ตรง แม้สินค้าจะถูกส่งจริง ก็อาจเกิดปัญหาในการเรียกรับชำระเงินได้

Letter of Credit หรือ L/C คืออะไร?

Letter of Credit หรือที่เรียกว่า Documentary Credit คือข้อตกลงที่ธนาคารผู้ออก L/C รับภาระที่จะชำระเงินให้ผู้รับประโยชน์ เมื่อมีการยื่นเอกสารที่เป็นไปตามเงื่อนไขของ L/C

พูดให้ง่ายขึ้นคือ

Importer ขอให้ธนาคารเปิด L/C → Exporter ส่งสินค้าและยื่นเอกสาร → ธนาคารตรวจเอกสาร → หากเอกสารถูกต้องตามเงื่อนไข จึงเข้าสู่กระบวนการชำระเงินตาม L/C

จุดสำคัญคือ

ธนาคารตรวจเอกสาร ไม่ได้ตรวจตัวสินค้าจริง

ดังนั้น L/C ไม่ได้หมายความว่าธนาคารรับประกันว่า

• สินค้าคุณภาพดี
• สินค้าตรงสี
• เครื่องจักรใช้งานได้
• จำนวนสินค้าภายในกล่องครบจริง

แต่ธนาคารพิจารณาจากเอกสารที่ยื่นตามเงื่อนไขของ L/C

L/C มีความสำคัญอย่างไรกับการค้าระหว่างประเทศ?

ในการค้าระหว่าง Buyer และ Seller ที่ยังไม่มีความสัมพันธ์ทางธุรกิจที่แข็งแรง ทั้งสองฝ่ายมักมีความกังวลต่างกัน

ความเสี่ยงของผู้ส่งออก

Exporter อาจกังวลว่า

• ผลิตสินค้าแล้ว Buyer ยกเลิก
• ส่งสินค้าไปแล้วไม่ได้รับเงิน
• Buyer จ่ายเงินล่าช้า
• Buyer มีปัญหาด้าน Credit

ความเสี่ยงของผู้นำเข้า

Importer อาจกังวลว่า

• จ่ายเงินล่วงหน้าแล้ว Supplier ไม่ส่งสินค้า
• Supplier ส่งไม่ทันกำหนด
• เอกสารไม่พร้อม
• Shipment ไม่เป็นไปตามเงื่อนไขการซื้อขาย

L/C จึงนำธนาคารเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของ Payment Structure เพื่อเพิ่มความมั่นใจ โดยกำหนดเงื่อนไขและเอกสารที่จะต้องยื่นเพื่อเรียกรับเงิน

L/C ไม่ใช่สัญญาซื้อขาย

จุดนี้สำคัญมาก

L/C เป็นธุรกรรมที่แยกออกจาก Sales Contract

แม้ L/C จะเกิดขึ้นจากการซื้อขายสินค้า แต่ธนาคารจะพิจารณาตามเงื่อนไขใน Credit และเอกสารที่ยื่น ไม่ได้เข้าไปตัดสินข้อพิพาทเรื่องคุณภาพของสินค้าโดยตรง

ดังนั้นผู้ประกอบการยังต้องมี

• Purchase Order
• Sales Contract
• Product Specification
• Quality Requirement
• Incoterms
• Delivery Term
• Warranty

ให้ชัดเจนแยกต่างหาก

L/C ไม่สามารถใช้แทน Commercial Contract ได้ทั้งหมด

ใครบ้างที่เกี่ยวข้องกับ Letter of Credit?

ธุรกรรม L/C สามารถมีหลายฝ่าย โดยบทบาทหลัก ได้แก่

1. Applicant

Applicant คือผู้ขอเปิด L/C

โดยทั่วไปคือ Importer หรือ Buyer

Applicant จะยื่นคำขอกับธนาคารของตนเพื่อให้ออก Letter of Credit ตามเงื่อนไขการซื้อขาย

2. Beneficiary

Beneficiary คือผู้รับประโยชน์ตาม L/C

โดยทั่วไปคือ Exporter หรือ Seller

ผู้ส่งออกต้องดำเนินการและจัดทำเอกสารให้ตรงตามเงื่อนไขก่อนยื่นเพื่อเรียกรับชำระเงิน

3. Issuing Bank

Issuing Bank คือธนาคารที่ออก L/C ตามคำขอของ Applicant

ธนาคารจะมีหน้าที่ตามเงื่อนไขของ Credit เมื่อได้รับเอกสารที่เป็น Complying Presentation

4. Advising Bank

Advising Bank คือธนาคารที่ทำหน้าที่แจ้ง L/C ให้ Beneficiary ทราบ โดยตรวจสอบความถูกต้องเชิง Authentication ของ Credit ตามกระบวนการธนาคาร

ไม่ได้หมายความว่า Advising Bank จะรับภาระชำระเงินด้วยเสมอไป

5. Confirming Bank

ในบาง Transaction อาจมี Confirming Bank เพิ่มเข้ามา

ธนาคารดังกล่าวจะเพิ่มภาระผูกพันของตนเองในการชำระเงินตาม Credit หากเป็นไปตามเงื่อนไข

การใช้ Confirmed L/C สามารถมีประโยชน์ในกรณีที่ Exporter ต้องการบริหารความเสี่ยงเพิ่มเติมจาก Issuing Bank หรือ Country Risk

แต่จะมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมตามเงื่อนไขธนาคาร

ขั้นตอนการทำ Letter of Credit เป็นอย่างไร?

ภาพรวมสามารถแบ่งเป็นขั้นตอนดังนี้

ขั้นตอนที่ 1 Buyer และ Seller ตกลงการซื้อขาย

ทั้งสองฝ่ายตกลงเรื่อง

• Product
• Quantity
• Price
• Currency
• Incoterms
• Shipment Date
• Payment Term
• Documents

และระบุว่าจะใช้ L/C เป็นวิธีชำระเงิน

ขั้นตอนที่ 2 Importer ขอเปิด L/C

Importer หรือ Applicant ยื่นคำขอต่อ Issuing Bank

โดยกำหนดข้อมูล เช่น

• Beneficiary
• L/C Amount
• Currency
• Expiry Date
• Latest Shipment Date
• Port / Airport
• Incoterms
• Required Documents
• Payment Term

ขั้นตอนที่ 3 L/C ถูกส่งไปยังธนาคารฝั่ง Exporter

Issuing Bank ส่ง Credit ผ่าน Banking Channel ไปยัง Advising Bank

จากนั้น Advising Bank แจ้งรายละเอียดให้ Exporter

ขั้นตอนที่ 4 Exporter ตรวจเงื่อนไข L/C

ก่อนผลิตหรือ Shipment ผู้ส่งออกควรตรวจทุกข้อ

หากพบเงื่อนไขที่ทำไม่ได้ ควรขอ Amendment ก่อนส่งสินค้า

ขั้นตอนที่ 5 Exporter ส่งสินค้า

เมื่อเงื่อนไขพร้อม Exporter จึงดำเนินการ

• Booking
• Export Customs
• Shipment
• จัดเตรียม Shipping Documents

ขั้นตอนที่ 6 Exporter ยื่นเอกสารต่อธนาคาร

เอกสารจะถูกตรวจเทียบกับเงื่อนไขใน L/C

ขั้นตอนที่ 7 ธนาคารตรวจเอกสาร

หากเอกสารเป็นไปตามเงื่อนไข จะเข้าสู่ขั้นตอน Honor / Negotiation / Payment ตามโครงสร้างของ Credit

หากพบข้อผิดพลาดอาจเกิด Discrepancy

เอกสารอะไรที่มักใช้กับ L/C?

ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของแต่ละ L/C แต่เอกสารที่พบได้ เช่น

• Commercial Invoice
• Packing List
• Bill of Lading
• Air Waybill
• Certificate of Origin
• Insurance Document
• Inspection Certificate
• Weight Certificate
• Quality Certificate
• Beneficiary Certificate
• เอกสารอื่นตามที่กำหนด

ไม่ใช่ L/C ทุกฉบับต้องใช้เอกสารทั้งหมดนี้

สิ่งสำคัญคือใช้ Document List ที่ระบุใน L/C จริง

Commercial Invoice ต้องตรงกับ L/C อย่างไร?

Invoice เป็นหนึ่งในเอกสารสำคัญ

ควรตรวจข้อมูล เช่น

• Beneficiary
• Applicant
• Invoice Amount
• Currency
• Product Description
• Quantity
• Incoterms
• Reference ที่กำหนด

อย่าคิดว่าเอกสารต่างกันเล็กน้อยไม่เป็นไร

เพราะ Documentary Credit มีการตรวจความสอดคล้องของเอกสารอย่างละเอียด

ก่อนออก Final Invoice ควรเทียบกับ L/C อีกครั้ง

Bill of Lading สำคัญกับ L/C อย่างไร?

สำหรับ Sea Freight หาก L/C กำหนดให้ใช้ Bill of Lading เอกสารดังกล่าวจะต้องจัดทำให้สัมพันธ์กับเงื่อนไข

ตัวอย่างข้อมูลที่อาจเกี่ยวข้อง ได้แก่

• Shipper
• Consignee
• Notify Party
• Port of Loading
• Port of Discharge
• On Board Date
• Freight Term
• Number of Originals
• Cargo Description

หาก L/C ระบุเงื่อนไขเกี่ยวกับ B/L ก่อน Shipment ควรให้ Freight Forwarder ตรวจ Requirement ที่เกี่ยวข้องด้วย

เพราะเมื่อ Original B/L ออกแล้ว การแก้ไขสามารถมีขั้นตอนและค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม

Air Waybill ใช้กับ L/C ได้หรือไม่?

ได้ หาก Shipment ขนส่งทางอากาศและ L/C กำหนด Air Transport Document

แต่ Air Waybill มีลักษณะต่างจาก Ocean Bill of Lading ในหลายด้าน

จึงไม่ควรนำ Requirement ของ B/L มาใช้กับ AWB โดยอัตโนมัติ

ก่อนส่ง Air Freight ควรตรวจว่าข้อมูลใน L/C ระบุอย่างไรเกี่ยวกับ

• Airport of Departure
• Airport of Destination
• Consignee
• Freight Term
• Shipment Date

Internal Link แนะนำ: ขนส่งสินค้าทางเครื่องบิน เหมาะกับสินค้าแบบไหน? ก่อนส่งต้องรู้อะไรบ้าง

Certificate of Origin เกี่ยวข้องกับ L/C อย่างไร?

หาก L/C กำหนดให้ยื่น Certificate of Origin ผู้ส่งออกต้องเตรียม C/O ให้ตรงตาม Requirement

แต่ต้องแยกให้ออกระหว่าง

เอกสารที่ L/C ต้องการ

กับ

เอกสารที่ใช้ขอสิทธิภาษี

ตัวอย่างเช่น Importer ต้องการ Form D หรือ Form E เพื่อใช้ Preferential Tariff

ควรระบุและตกลงรูปแบบเอกสารให้ถูกต้องตั้งแต่ก่อนเปิด L/C

Internal Link แนะนำ: Certificate of Origin คืออะไร? รู้จักประเภท C/O และเอกสารที่ต้องใช้

Internal Link แนะนำ: Form A, Form D และ Form E คืออะไร? ใช้สิทธิภาษีนำเข้า–ส่งออกอย่างไร

UCP 600 คืออะไร?

UCP 600 หรือ Uniform Customs and Practice for Documentary Credits เป็นหลักปฏิบัติสากลสำหรับ Documentary Credit ที่จัดทำโดย International Chamber of Commerce หรือ ICC

L/C ในการค้าระหว่างประเทศจำนวนมากกำหนดให้ Subject to UCP 600

จุดสำคัญอย่างหนึ่งคือ ภายใต้ UCP 600 Credit ถือเป็น Irrevocable แม้ไม่ได้ระบุคำว่า Irrevocable ไว้โดยตรง

ดังนั้นการแบ่งประเภท L/C แบบเก่าว่า

• Revocable L/C
• Irrevocable L/C

ไม่ควรถูกนำมาใช้เป็นกรอบหลักสำหรับอธิบาย Documentary Credit ในปัจจุบัน

ผู้ประกอบการควรสนใจเงื่อนไข Payment และ Structure ของ Credit มากกว่า

L/C ยกเลิกหรือแก้ไขได้หรือไม่?

L/C สามารถมี Amendment ได้ แต่โดยหลักไม่ใช่สิ่งที่ Applicant สามารถเปลี่ยนเงื่อนไขได้ตามใจหลังออก Credit แล้ว

การแก้ไขต้องดำเนินการตามกระบวนการและได้รับการยอมรับจากฝ่ายที่เกี่ยวข้องตามเงื่อนไข

ดังนั้น Buyer ควรตรวจ Draft ก่อนเปิดจริง และ Seller ควรตรวจทันทีเมื่อได้รับ L/C

หากพบว่า

• Latest Shipment Date สั้นเกินไป
• Product Description ผิด
• Document Requirement ทำไม่ได้
• Port ผิด
• Amount ผิด
• Incoterms ไม่ตรง

ควรแก้ก่อน Shipping

Sight L/C คืออะไร?

Sight L/C เป็น L/C ที่กำหนดการชำระเงินในลักษณะที่ผู้รับประโยชน์ได้รับการชำระเมื่อมีการยื่นเอกสารที่เป็นไปตามเงื่อนไข และผ่านกระบวนการตรวจเอกสารตาม Credit

เหมาะกับ Seller ที่ต้องการรับเงินเร็วกว่า Credit ที่กำหนดระยะเวลาชำระในอนาคต

แต่คำว่า Sight ไม่ได้หมายความว่า

ส่งเอกสารวันนี้ได้เงินทันทีในวินาทีเดียว

เพราะยังมี

• Document Examination
• Banking Process
• Courier / Electronic Transmission
• Settlement

ตามขั้นตอน

Usance L/C หรือ Deferred Payment L/C คืออะไร?

เป็น Credit ที่กำหนดให้การชำระเงินเกิดในอนาคตตามระยะเวลาที่ตกลง

ตัวอย่างเช่น

• 30 Days
• 60 Days
• 90 Days

โดยจุดเริ่มนับอาจอ้างอิงจาก

• B/L Date
• Invoice Date
• Sight
• Date อื่นตาม Credit

จึงต้องอ่านเงื่อนไขให้ละเอียด

Usance หรือ Deferred Payment ช่วยให้ Importer ได้ Credit Period เพิ่มขึ้น แต่ Exporter ต้องพิจารณา Cash Flow ของตนเอง

Sight L/C กับ Usance L/C ต่างกันอย่างไร?

ความแตกต่างหลักคือ เวลาที่ผู้ขายได้รับเงิน

Sight L/C

เหมาะเมื่อ Seller ต้องการ Payment เร็วหลังมี Complying Documents

Usance / Deferred Payment L/C

Buyer ได้ระยะเวลา Credit ก่อน Payment ตามเงื่อนไข

การเลือกใช้ต้องพิจารณา

• Working Capital
• Bargaining Power
• Relationship
• Credit Risk
• Bank Cost
• Product Lead Time

ร่วมกัน

Confirmed L/C คืออะไร?

Confirmed L/C คือ Credit ที่มีธนาคารอีกแห่งเพิ่ม Confirmation เข้าไป นอกเหนือจาก Undertaking ของ Issuing Bank

สามารถเหมาะในกรณีที่ Seller มีความกังวลเกี่ยวกับ

• Issuing Bank Risk
• Country Risk
• Political Risk
• Transfer Risk

แต่ Confirmation ไม่ได้เกิดขึ้นฟรี

จะมี Fee และเงื่อนไขที่ต้องตกลงกับธนาคาร

Transferable L/C คืออะไร?

Transferable L/C เป็น Credit ที่เปิดโอกาสให้ Beneficiary รายแรกสามารถโอนสิทธิภายใต้ Credit ไปยัง Beneficiary รายที่สองได้ตามเงื่อนไขที่กำหนด

มักเกี่ยวข้องกับธุรกิจ Trading หรือ Middleman ในบางรูปแบบ

แต่ L/C จะ Transfer ได้ก็ต่อเมื่อระบุว่า Transferable

ไม่ควรสมมติว่า L/C ทุกฉบับสามารถโอนได้

Standby Letter of Credit เหมือน L/C ซื้อขายสินค้าทั่วไปหรือไม่?

ไม่เหมือนกันทั้งหมด

Standby Letter of Credit หรือ SBLC มักมีลักษณะใกล้กับเครื่องมือรองรับกรณีที่คู่สัญญาไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่หรือชำระเงินตามที่ตกลง

ขณะที่ Documentary Credit ทั่วไปถูกออกแบบให้ใช้เป็น Payment Mechanism ใน Transaction ปกติ

จึงไม่ควรใช้สองคำนี้แทนกัน

Discrepancy คืออะไร?

Discrepancy คือความไม่สอดคล้องของเอกสารที่ยื่นกับเงื่อนไขของ L/C หรือหลักเกณฑ์ที่ใช้

ตัวอย่างเช่น

L/C ระบุ Latest Shipment Date

30 November

แต่ B/L แสดง On Board Date

1 December

หรือ L/C ระบุสินค้า

100 Cartons

แต่ Commercial Invoice แสดง

110 Cartons

กรณีเหล่านี้อาจทำให้เอกสารถูกพิจารณาว่ามี Discrepancy

Discrepancy ที่พบบ่อยมีอะไรบ้าง?

ตัวอย่างที่ควรระวัง ได้แก่

• Shipment เกิน Latest Shipment Date
• ยื่นเอกสารเกิน Presentation Period
• Invoice Amount ไม่ตรง
• Product Description ไม่สอดคล้อง
• Quantity ผิด
• Port ไม่ตรง
• Consignee ผิด
• B/L Date ไม่เป็นไปตามเงื่อนไข
• Insurance Coverage ไม่ครบ
• Certificate ไม่ครบ
• เอกสารขัดแย้งกัน
• Spelling หรือข้อมูลสำคัญผิด

เพราะฉะนั้น L/C Shipment ต้องวางแผน Documentation ตั้งแต่ก่อน Booking

ถ้าเอกสารมี Discrepancy จะไม่ได้รับเงินเลยหรือไม่?

ไม่จำเป็นต้องเป็นเช่นนั้นทุกกรณี แต่จะเพิ่มความเสี่ยงและความซับซ้อน

อาจเกิดขั้นตอน เช่น

• ธนาคารแจ้ง Discrepancy
• ขอ Waiver จาก Applicant
• มีค่า Discrepancy Fee
• Payment Delay
• Buyer ไม่ยอมรับเอกสาร

ดังนั้นเป้าหมายของ Exporter ควรเป็นการทำ Clean Presentation

ไม่ใช่ส่งเอกสารผิดแล้วหวังให้ Buyer Waive ภายหลัง

ทำไม Exporter ต้องตรวจ Draft L/C ก่อน Shipment?

เพราะเงื่อนไขบางอย่างอาจทำไม่ได้ตั้งแต่ต้น

ตัวอย่างเช่น L/C กำหนดว่า

• ต้องมี Certificate ที่ไม่มีหน่วยงานใดออกให้
• Freight Document ต้องระบุข้อความที่ Carrier ไม่สามารถใส่ได้
• Shipment Date เร็วกว่าระยะเวลา Production
• ต้องใช้ Port ที่ไม่มี Service
• Product Description ไม่ตรงกับ Invoice จริง

หากพบก่อน Shipment ยังสามารถขอ Amendment ได้

แต่ถ้าส่งสินค้าไปแล้ว การแก้ไขจะยากขึ้นมาก

Freight Forwarder ควรเห็น L/C หรือไม่?

หาก L/C มีเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับ Transport Document ควรแจ้ง Requirement ที่เกี่ยวข้องให้ Freight Forwarder ทราบ ก่อน Booking และก่อนออกเอกสาร

โดยเฉพาะเรื่อง

• Shipper
• Consignee
• Notify Party
• Port / Airport
• Freight Prepaid / Collect
• On Board Date
• Number of Originals
• Transshipment
• Partial Shipment
• Transport Document wording

ไม่จำเป็นต้องให้ Forwarder ตัดสินเงื่อนไขทางธนาคารทั้งหมด แต่ส่วนที่เกี่ยวข้องกับ Shipping Document ต้องตรวจให้ตรงกัน

Partial Shipment คืออะไร?

Partial Shipment คือการแบ่ง Order หรือ L/C Shipment ออกเป็นมากกว่าหนึ่ง Shipment

ตัวอย่าง Order 1,000 Units

อาจส่ง

• Shipment 1 = 500 Units
• Shipment 2 = 500 Units

ได้หรือไม่ได้ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของ Credit

หาก Production Plan ต้องแบ่งส่ง ควรตรวจเรื่อง Partial Shipment ตั้งแต่ก่อนเปิด L/C

Transshipment คืออะไร และทำไม L/C ต้องระบุ?

Transshipment คือการที่ Cargo มีการถ่ายจากพาหนะหนึ่งไปยังอีกพาหนะหนึ่งระหว่าง Route

สำหรับ International Shipping หลายเส้นทาง การ Transship เป็นเรื่องปกติ

ดังนั้นหาก L/C กำหนดเงื่อนไขเกี่ยวกับ Transshipment ต้องให้ Logistics Team ตรวจว่า Route ที่ Booking สามารถปฏิบัติตามได้หรือไม่

อย่าเปิด L/C ที่ขัดกับ Shipping Reality

L/C กับ Incoterms เกี่ยวข้องกันอย่างไร?

L/C เป็น Payment Method

ส่วน Incoterms กำหนดหน้าที่ระหว่าง Seller และ Buyer เกี่ยวกับ

• Transportation
• Cost
• Risk
• Export / Import Clearance ตาม Term
• Insurance ในบาง Term

ทั้งสองเรื่องเชื่อมโยงกันแต่ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน

ตัวอย่างหากใช้

CIF

Seller มีหน้าที่ตาม Incoterms ที่เกี่ยวข้องกับ Freight และ Insurance ตาม Term

ดังนั้น L/C สามารถกำหนดให้ยื่น Insurance Document ตาม Transaction ได้

หากใช้ Term ไม่สอดคล้องกับ Required Documents ก็อาจสร้างปัญหาในการดำเนินงาน

L/C กับการขนส่งทางเรือเหมาะกันอย่างไร?

Sea Freight เป็นหนึ่งใน Mode ที่พบการใช้ Documentary Credit บ่อย โดยเฉพาะ Commercial Shipment มูลค่าสูง

Transport Document ที่พบได้คือ Bill of Lading

ก่อน Shipment จึงต้องตรวจ

• Container / Cargo Ready Date
• Cut-off
• Vessel
• ETD
• Port
• On Board Date
• B/L Requirement

ให้สัมพันธ์กับ L/C

การพลาด Vessel เพียงหนึ่งเที่ยวอาจทำให้ On Board Date เกิน Latest Shipment Date ได้

L/C ใช้กับ Air Freight ได้หรือไม่?

ได้

หาก Buyer และ Seller ตกลงใช้ L/C สำหรับ Air Shipment ก็สามารถกำหนด Air Waybill และเอกสารที่เกี่ยวข้องได้

เหมาะกับสินค้า เช่น

• High-value Cargo
• Urgent Commercial Shipment
• Machinery Parts
• Electronic Components

แต่ต้องตรวจ Flight Schedule และ Document Requirement ให้สอดคล้องกันเช่นเดียวกับ Sea Freight

L/C ลดความเสี่ยงให้ Exporter ได้ทั้งหมดหรือไม่?

ไม่ทั้งหมด

L/C ช่วยบริหาร Payment Risk บางส่วน แต่ยังมีความเสี่ยงอื่น เช่น

• Documentary Risk
• Bank Risk
• Country Risk
• Currency Risk
• Fraud
• Quality Dispute
• Logistics Delay
• Political Risk

Exporter จึงควรประเมิน Counterparty และ Transaction โดยรวมด้วย

L/C ลดความเสี่ยงให้ Importer ได้ทั้งหมดหรือไม่?

ไม่ทั้งหมดเช่นกัน

เพราะธนาคารตรวจเอกสาร ไม่ได้เปิด Container เพื่อตรวจสินค้าจริง

Importer จึงยังควรมีมาตรการ เช่น

• Supplier Verification
• Sample Approval
• Product Specification
• Inspection
• Quality Control
• Contract
• Insurance

ตามความเหมาะสม

ไม่ควรคิดว่าเปิด L/C แล้วไม่จำเป็นต้องตรวจ Supplier

L/C กับ T/T ต่างกันอย่างไร?

T/T หรือ Telegraphic Transfer คือการโอนเงินผ่านระบบธนาคาร

เงื่อนไขที่พบได้ เช่น

• 100% Advance
• Deposit + Balance
• Payment Before Shipment
• Payment After Shipment

T/T มี Process ที่ง่ายกว่า L/C ในหลายกรณี แต่การบริหารความเสี่ยงขึ้นอยู่กับ Payment Term

L/C มี Banking Structure และ Documentation มากกว่า จึงมี

• ขั้นตอนมากกว่า
• ค่าใช้จ่ายมากกว่า
• ความละเอียดของเอกสารสูงกว่า

แต่สามารถเหมาะกับ Transaction ที่คู่ค้าต้องการลด Payment Risk

L/C กับ D/P และ D/A ต่างกันอย่างไร?

เป็นวิธี Payment Trade Finance ที่มีโครงสร้างต่างกัน

L/C

ธนาคารมี Undertaking ตามเงื่อนไขของ Credit

D/P – Documents against Payment

Buyer รับเอกสารเมื่อชำระเงินตาม Collection Process

D/A – Documents against Acceptance

Buyer รับเอกสารโดยรับรองว่าจะชำระเงินในอนาคตตาม Term

ระดับความเสี่ยงและต้นทุนแตกต่างกัน

ธุรกิจควรเลือกรูปแบบตาม

• ความสัมพันธ์กับคู่ค้า
• มูลค่า Transaction
• Creditworthiness
• Cash Flow
• Country Risk

ค่าใช้จ่ายในการเปิด L/C มีอะไรบ้าง?

ค่าใช้จ่ายแตกต่างตามธนาคาร ประเทศ Currency และ Transaction

อาจมีค่าใช้จ่าย เช่น

• L/C Issuance Fee
• Advising Fee
• Amendment Fee
• Confirmation Fee
• Negotiation / Handling Fee
• Discrepancy Fee
• SWIFT Charge
• Document-related Charge

ก่อนตกลงราคา Buyer และ Seller ควรระบุให้ชัดว่าค่าธรรมเนียมธนาคารฝั่งใดเป็นความรับผิดชอบของฝ่ายใด

เพราะ Banking Fee สามารถกระทบ Margin ของ Transaction ได้

ใครควรเป็นคนจ่ายค่าธรรมเนียม L/C?

ขึ้นอยู่กับ Commercial Agreement

ไม่มีคำตอบเดียวสำหรับทุก Transaction

จึงควรกำหนดใน

• Sales Contract
• Purchase Order
• L/C Application

ให้ชัดเจนว่า

• Charges ในประเทศ Buyer เป็นของใคร
• Charges นอกประเทศ Buyer เป็นของใคร
• Confirmation Charge เป็นของใคร
• Amendment Fee ใครรับผิดชอบ

เพื่อป้องกันข้อโต้แย้งภายหลัง

Checklist สำหรับ Importer ก่อนเปิด L/C

Importer ควรตรวจ

• Supplier ถูกต้องหรือไม่
• Sales Contract
• Product
• Quantity
• Price
• Currency
• Incoterms
• Latest Shipment Date
• Expiry Date
• Port / Airport
• Partial Shipment
• Transshipment
• Required Documents
• Payment Term
• Sight หรือ Usance
• Banking Charges
• Import Permit
• HS Code
• FTA / C/O Requirement

หากข้อมูล Logistics ยังไม่ Confirm ไม่ควรใส่เงื่อนไข Shipping แบบที่ไม่สามารถแก้ได้ง่ายลงใน L/C

Checklist สำหรับ Exporter เมื่อได้รับ L/C

ก่อน Shipment ควรตรวจ

• ชื่อ Beneficiary ถูกต้อง
• Amount ถูกต้อง
• Currency ถูกต้อง
• Product Description ทำได้
• Quantity ถูกต้อง
• Incoterms ตรงกับ Sales Contract
• Latest Shipment Date เพียงพอ
• Expiry Date เพียงพอ
• Presentation Period ทำได้
• Port / Airport ถูกต้อง
• Partial Shipment
• Transshipment
• Commercial Invoice Requirement
• Packing List Requirement
• Transport Document Requirement
• C/O Requirement
• Insurance Requirement
• Certificate อื่นสามารถจัดทำได้จริง
• Bank Charges
• Payment Term

หากมีข้อใดไม่สามารถทำได้ ควรขอ Amendment ก่อน Production หรือ Shipment

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Letter of Credit (FAQ)

Letter of Credit หรือ L/C คืออะไร?

L/C คือ Documentary Credit ที่ธนาคารรับภาระชำระเงินให้ Beneficiary เมื่อมีการยื่นเอกสารที่เป็นไปตามเงื่อนไขของ Credit

มี L/C แล้ว Exporter ได้รับเงินแน่นอนหรือไม่?

ต้องยื่นเอกสารให้เป็นไปตามเงื่อนไขของ L/C หากเอกสารมี Discrepancy อาจเกิด Delay หรือความเสี่ยงในการชำระเงินได้

ธนาคารตรวจสินค้าจริงหรือไม่?

โดยหลักธนาคารดำเนินการกับเอกสาร ไม่ได้ตรวจคุณภาพหรือสภาพสินค้าจริง จึงยังต้องมี Contract และ Quality Control แยกต่างหาก

Sight L/C กับ Usance L/C ต่างกันอย่างไร?

Sight L/C เน้นการชำระเมื่อเอกสารถูกต้องตามขั้นตอน ส่วน Usance / Deferred Payment กำหนดระยะเวลาชำระในอนาคตตาม Term ที่ระบุ

L/C ทุกฉบับเป็น Irrevocable หรือไม่?

ภายใต้ UCP 600 Credit ถือเป็น Irrevocable แม้ไม่ได้ระบุไว้โดยตรง การแก้ไขหรือยกเลิกจึงต้องเป็นไปตามกระบวนการและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง

Freight Forwarder ต้องรู้เงื่อนไข L/C หรือไม่?

ควรได้รับข้อมูลในส่วนที่เกี่ยวข้องกับ Transport Document และ Shipment เช่น Port, Consignee, Shipment Date, Freight Term และ B/L หรือ AWB Requirement ก่อนออกเอกสาร

บริการขนส่งและเอกสารนำเข้า–ส่งออกกับ CPL INTER

CPL INTER ให้บริการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศทั้งทางอากาศ ทางเรือ และทางรถ พร้อมบริการ Packing, Shipping Documents และพิธีการศุลกากรตาม Service Scope ของ Shipment

สำหรับ Shipment ที่ใช้ Letter of Credit ผู้ส่งออกควรแจ้งเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับ Logistics และ Transport Document ตั้งแต่ก่อน Booking โดยเฉพาะ Latest Shipment Date, Port / Airport, Consignee, Freight Term และ Required Shipping Documents เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากข้อมูลขนส่งไม่ตรงกับเงื่อนไขของ L/C

ทั้งนี้ การเปิด L/C การตรวจเอกสารเพื่อเรียกรับชำระเงิน และเงื่อนไขด้าน Trade Finance ควรตรวจสอบกับธนาคารที่เกี่ยวข้องโดยตรงก่อนทำธุรกรรม

โทร: 02-519-4426 / 091-519-4426
LINE: @cplinter

เขียนโดย: ฝ่ายปฏิบัติการโลจิสติกส์ CPL Inter ผู้เชี่ยวชาญด้านการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศและพิธีการศุลกากร ด้วยประสบการณ์ยาวนานกว่า 15 ปี พร้อมการันตีระบบบริหารงานคุณภาพมาตรฐานสากล ISO 9001:2015